الزمخشري

165

مقدمة الأدب ( فارسى )

و خَشِينٌ مترادف [ دَرِنَ ] دَرِنَ ريم كرفت 5 چركين شد 6 ضدّ طهُر 7 شُوخ كرفت دَرَنًا [ دَكِنَ ] دَكِنَ الثَّوْبُ دودكون شد جامهء 6 كان له لَوْن الرَّمَاد 7 خاكستررنك شد جامه دَكَنًا و دُكْنَةً و هو أَدْكَنُ دودكون [ ذَهِنَ ] ذَهِنَ زيرك شد 6 عاقل شد 7 خِردمند شد ذَهَنًا و ذِهْنًا [ زَمِنَ ] زَمِنَ در جاى بماند 5 بر جا ماند زَمَانَةً و هو زَمِنٌ در جاى مانده 5 بر جا مانده 6 شلّ و هم زَمْنى جمع [ سَمِنَ ] سَمِنَ فربه شد سَمَنًا و سَمَانَةً و هو سَمِينٌ فربه [ شَجِنَ ] شَجِنَ اندوهكين شد شَجَنًا و هو الشَّجَنُ اندوه 6 حُزْن و الأَشْجَانُ جمع [ ضَمِنَ ] ضَمِنَ لَهُ كَذَا پذيرفت بر وى فلان چيزى 6 كفَل ضَمَانًا و هو ضَامِنٌ پديرفتار [ عَطِنَ ] عَطِنَ الإِهَابُ كنديده شد پوست 5 بپوسيد پوست 6 نَخِرَ و رمَّ عَطَنًا [ عَفِنَ ] عَفِنَ الشَّىْءُ بپوسيد چيز 5 كنديده شد 6 نخِر 7 كنديده شد عَفَنًا و عُفُونَةً 5 و هو عَفِنٌ كنده [ غَضِنَ ] غَضِنَ الوَجْهُ انجوغ كرفت روى 5 انجوغ كرفت و نقطه نقطه شد ، شكن كرفت غَضَنًا [ قَرِنَ ] قَرِنَ پيوسته‌ابرو شد 6 اجتمع حاجُبه قَرَنًا و هو أَقْرَنُ پيوسته‌ابرو و مَقْرُونٌ مترادف [ لَسِنَ ] لَسِنَ زبان‌آور شد 5 فصيح شد 6 زفان‌آور شد لَسَنًا و هو لَسِنٌ زبان‌آور 5 فصيح ه [ بَلِهَ ] بَلِهَ ابله شد 7 احمق شد بَلَهًا و هو أَبْلَهُ ( ف ) 5 الغافِل عن الدنيا و بُلْهٌ جمع 6 و فى الحديث أكثر أهل الجنّة البُلْهُ فى أمر الدنيا لقِلّة اهتمامهم و هُم أكياس فى أمر الآخرة [ تَفِهَ ] تَفِهَ الشَّىْءُ حقير شد چيز 6 بىقدر شد چيز 7 اندك شد چيز تَفَهًا و تَفَاهَةً و تُفُوهًا و شَىْءٌ تَافِهٌ چيزى حقير 6 قليل ، چيزى اندك مايه و تَفِهٌ مترادف [ جَلِهَ ] جَلِهَ دَغ‌سر شد جَلَهًا و هو أَجْلَهُ دَغ‌سر [ سَفِهَ ] سَفِهَ ناخِردمند شد 5 بىخِرد شد 6 سبُك‌خِرد شد ، صارَ عقلُه خفيفًا سَفَهًا و سَفَاهَةً و سَفَاهًا و هو سَفِيهٌ ناخردمند 5 بىخرد 6 سَبُك‌خرد 6 و معنى قوله تعالى سَفِهَ نَفْسَهُ امتهنها و استخفّ بها [ شَرِهَ ] شَرِهَ عَلَى الطَّعَامِ حريص شد بر طعام شَرَهًا [ عَمِهَ ] عَمِهَ خيره شد 6 متحيّر شد عَمَهًا و عَمَاهَةً و عُمُوهًا و عُمُوهَةً و عَمَهَانًا و هو عَمِهٌ متحيّر و عَامِهٌ مترادف [ فَرِهَ ] فَرِهَ سبكسار شد 5 با طرب و آسايش شد 6 جَلْد شد و نيك فَرَهًا و فَرُهَ مترادف فَرَاهَةً و فَرَاهِيَةً 5 بالتخفيف و دَابَّةٌ فَارِهٌ ستورى تيز 5 ستورى جَلْد ، نيك 6 ستور نيك‌رَوْ ، جَيِّدَةُ المشى و دَوَابٌّ فُرَّهٌ جمع و فُرْهٌ مترادف و فُرْهَةٌ مترادف [ فَقِهَ ] فَقِهَ الأَمْرَ بدانست كار را فهمَ معناه فِقْهًا و فَقُهَ الرَّجُلُ دانا شد مرد فِقْهًا و فَقَاهَةً و رَجُلٌ فَقِيهٌ مرد دانا 5 مردى دانشمند [ فَكِهَ ] فَكِهَ خوش‌طبع شد 6 بانشاط شد ، خوش‌منش شد يَفْكَهُ و فَكُهَ مترادف يَفْكُهُ و فَكَهَ مترادف يَفْكَهُ فَكَهًا و هو فَكِهٌ خوش‌طبع [ كَرِهَ ] كَرِهَ الشَّىْءَ دشمن داشت چيز را كَرْهًا و كَرَاهَةً و كَرَاهِيَةً و هي الكَرِيهَةُ جنك 5 الحَرْب و كَرُهَ وَجْهُهُ زشت شد روى وى يَكْرُهُ كَرَاهَةً و هو كَرِيهُ الوَجْهِ زشت‌روى 6 قَبِيحُ الوجه [ كَمِهَ ] كَمِهَ نابينازاد شد كَمَهًا و هو كَمِهٌ نابيناء مادرزاد و أَكْمَهُ مترادف 6 [ مَرِهَ ] مَرِهَتِ العَيْنُ فسدت لترك الكُحل و عَيْنٌ مَرْهَاءُ و امْرَأَهٌ مَرْهَاءُ و رَجُلٌ أَمْرَهُ [ نَزِهَ ] نَزِهَ المَكَانُ پاك شد جاى 7 خوش شد و نَزُهَ مترادف نَزَاهَةً و هو نَزِهٌ پاك 5 پاك و خُرّم 6 مَكَانٌ طاهر 7 پاكيزه و خوش و نَزِيهٌ مترادف المُضَاعَف ، ، ، ب [ خَبَّ ] خَبَّ كُرْبُزْ شد 6 زيرك شد ، صَارَ خادِعًا خِبًّا و هو خَبٌّ كُرْبُزْ [ زَبَّ ] زَبَّ بسيارموى ابرو شد 7 بزرك‌ابرو شد زَبَبًا و هو أَزَبُّ مرد بسيارموى ابرو 6 مرد انبوه‌موى ابرو 7 بزرك‌ابرو [ صَبَّ ] صَبَّ بِهَا آرزومند شد